چالش ها و مسائل حقوقی و قضایی پیمانکاران معدنی در قراردادهای پیمانکاری معدنی با کارفرما

پیمانکار معدنی

–پیمانکار معدنی، شخصی حقیقی یا حقوقی است که در قالب یک قرارداد پیمانکاری و تحت شرایط عمومی پیمان، متعهد به انجام اعمال و تعهداتی طبق موضوع قرارداد منعقده مانند: باطله برداری و استخراج، بارگیری و حمل و جابجایی مواد معدنی میباشد و دستمزد پیمانکاران معدنی بر اساس وزن و تناژ انجام شده و تحویلی طبق قرارداد با کارفرما، محاسبه و پرداخت میشود و از مسائل و مشکلات اصلی حقوقی و  قضایی پیمانکاران معدنی شرایط و نحوه انعقاد قرارداد پیمانکاری با کارفرما میباشد که لازم است پیمانکاران برای کسب حداکثر منفعت و انجام تعهدات و جلوگیری از بروز مشکلات حقوقی و قانونی به این موارد توجه داشته باشند که در این مقاله به اختصار به معرفی بعضی از نکات و مفاد مهم قراردادهای پیمانکاری معدنی پرداخته خواهد شد.

-تفاوت پیمان مدیریت معدن و قرارداد پیمانکاری معدنی

پیمان مدیریت، قراردادی است که شخصی حقیقی یا حقوقی مدیریت اجرایی و عملیاتی یک مجموعه معدنی را بر عهده گرفته و هیچگونه سرمایه گذاری در آن معدن انجام نمی‌دهد و به ازای این قرارداد، پورسانت یا حقوق از کارفرما دریافت میکند و در واقع خدمات مدیریتی خویش را به کارفرما میفروشد و کسی که از طریق قرارداد یا پیمان مدیریت در یک مجموعه معدنی فعالیت می‌کند سرمایه ندارد و تجهیزات و ماشین آلات را کارفرما تامین میکند و آن شخص فقط به جای کارفرما تصمیم مدیریتی گرفته و کار می‌کند و متحمل ریسک مالی نمیشود؛ اما در قرارداد پیمانکاری، پیمانکار، سرمایه گذار است و باید ماشین آلات و تجهیزات معدنی و کارگر و سایر هزینه های کار را تامین بکند و متحمل ریسک مالی بشود.

-تعهد پیمانکار به تهیه و تامین مواد ناریه و عملیات آتشباری

در اکثر قراردادهای پیمانکاری معدنی با موضوع باطله برداری و استخراج معدن، یکی از تعهدات مهمی که کارفرما بر عهده پیمانکار گذاشته و وی را متعهد میکند، تهیه و تامین کلیه مواد ناریه و انجام عملیات آتشباری معدن میباشد که پیمانکاران محترم باید توجه داشته باشند اخذ مجوزهای قانونی تامین مواد ناریه و عملیات آتشباری کلا تحت نظارت سازمان های نظامی و وزارت دفاع میباشد و پیمانکار میبایست همه هزینه های پرسنل نظامی انبار مواد ناریه معدن را پرداخت کرده و همه تشریفات نظامی و قانونی آن را طی کند و عملیات آتشباری معادن تحت نظارت پرسنل نظامی انجام میشود و گزارشات منظمی در این زمینه به سازمان های نظامی بدهد.

-تاثیر تورم و نوسانات نرخ ارز بر دستمزد پیمانکاران معدنی

باتوجه به اینکه اکثر قراردادهای پیمانکاری معدنی بصورت یکساله بین کارفرما و پیمانکار منعقد میشوند که قابل تمدید نیز میباشند و یکی از مشکلات بغرنج اقتصاد ایران عدم ثبات نرخ ارز در کشور میباشد، پیمانکار محترم میبایست قبل از انعقاد قرارداد این موضوع مهم را به کارفرما ذکر کرده و در قرارداد توافقات و شروطی را درج بکنند که که میانگین تورم داخلی سالیانه کشور در سنوات اخیر حداقل 50 درصد بوده که به این تورم ممکن است، تورم خارجی و وارداتی نیز اضافه شود و باعث افزایش نجومی هزینه های تامین قطعات و خرید ماشین الات معدنی بشود و تعدیل های افزایشی دستمزد پیمانکار میبایست در قرارداد پیمانکاری، لحاظ و شرط بشود تا بعدا دچار اختلافات قراردادی و قضایی نشده و پیمانکار متضرر نشود و به پیمانکاران معدنی توصیه میشود که قبل از انعقاد قرارداد با کارفرما، حتما توسط یک وکیل و مشاور حرفه ای امور قراردادهای پیمانکاری و معدنی، مشورت نموده و یک قرارداد با چارچوب و مفاد صحیح و قانونی منعقد نمایند تا بعدا دچار مشکلات حقوقی و قضایی نشوند.

– تفاوت قراردادهای پیمانکاری معدنی دولتی و خصوصی

چون دولت کارفرمای قراردادهای پیمانکاری معدنی دولتی میباشد؛ در اینگونه قراردادها، رعایت شرایط عمومی پیمان برای طرفین قرارداد الزامی می باشد، قراردادهای مشمول شرایط عمومی پیمان که پیمان های دولتی می باشند قراردادهای آماده و از پیش تنظیم شده از طرف سازمان برنامه و بودجه می باشند که پیمانکار صرفا می تواند به این قراردادها ملحق شود و هیچ یک از طرفین حق تغییر این قراردادها را نخواهند داشت و مفاد شرایط عمومی پیمان درقراردادهای پیمانکاری دولتی لازم الرعایه است ولی در قراردادهای پیمانکاری خصوصی اینگونه نیست و طرفین میتوانند طبق ماده 10 قانون مدنی و بر اساس اصل آزادی قراردادی، پیمان را منعقد بکنند.

– بررسی مواد مهم قانونی شرایط عمومی پیمان و مسئولیت های پیمانکاران معدنی

مطابق بند(الف)ماده17 شرایط عمومی پیمان:

”پیمانکار متعهد است که عملیات موضوع پیمان را به وسیله افرادی که در کار خود تخصص و تجربه کافی دارند انجام دهد. “

بنابراین پیمانکار معدنی در اجرای مفاد این ماده، مسئول خسارتی است که از عمل کارگران بی تجربه ایجاد میشود.

مطابق بند(الف)ماده18 شرایط عمومی پیمان:

” پیمانکار مسئولیت کامل حسن اجرای کارهای موضوع پیمان را طبق و مدارک و پیمان برعهده دارد.”

فلذا کارفرما میتواند، از پیمانکار مسئولیت کامل حسن اجرای کارهای موضوع پیمان را فقط طبق اسناد و مدارک پیمان داشته باشد.

مطابق بند(ب)ماده21 شرایط عمومی پیمان:

”پیمانکار مسئول خسارتهای جانی و مالی وارده به اشخاص ثالث درمحوطه کارگاه میباشد، وباید خسارتهای مذکور را جبران نماید.“

خسارتهای وارده به شخص ثالث درمحوطه کارگاه، اصولا درچارچوب دستورالعملهای حفاظت فنی و بهداشت کار میباشد.

مطابق ماده 23 شرایط عمومی پیمان :

” پیمانکار باید عملیات موضوع پیمان را به نحوی اجرا کند که به تاسیسات زیربنایی در کارگاه مانند خطوط آب،برق،گاز،مخابرات ومانند اینها آسیبی وارد نشود هرگاه در اثر عمل پیمانکار به تاسیسات یاد شده صدماتی وارد شود، پیمانکار متعهد است که هزینه ترمیم و برقراری مجدد انها را بپردازد“

-درج وجه التزام(خسارت مفروض) و اثبات مسئولیت مدنی قراردادی(خسارت غیرمفروض)در قراردادها

یکی از نکات و شروط بسیار مهم در انعقاد قراردادهای پیمانکاری معدنی درج وجه التزام به معنی پیش بینی و فرض خسارت در صورت عدم انجام تعهدات توسط یکی از طرفین میباشد که از تفاوت های مهم شرط وجه التزام با شرط ضرور و زیان در قراردادها؛ اینست که وجه التزام، نیازی به اثبات ضرر و زیان و کارشناسی ندارد و به صرف عدم انجام تعهدات قراردادی به صورت روزشمار از طرف متخلف، قابل مطالبه و اخذ میباشد ولی شرط ضرر و زیان نیاز به اثبات و کارشناسی و فرآیند دادرسی پیچیده ای دارد و توصیه میشود در قراردادهای پیمانکاری معدنی، شرط وجه التزام درج بکنید و در صورت عدم درج وجه التزام در قرارداد نیز از طریق مسئولیت مدنی قراردادی، امکان مطالبه خسارت از طرف متخلف وجود دارد که نیاز به اثبات فعل زیانبار دارد.

گروه مشاورین حقوقی معدنی رویال(Royal)

گروه مشاورین حقوقی معدنی رویال(Royal)، مجموعه ای متشکل از مشاوران حقوقی و وکلای دادگستری بوده که  بصورت تخصصی در حوزه دعاوی و اختلافات مرتبط با معادن و فعالیت های معدنی، به معدنکاران و بهره برداران معدنی و شرکت های معدنی، مشاوره حقوقی میدهد.

نحوه ارتباط با ما:

در صورت نیاز به مشاوره حقوقی معدنی، با شماره ذیل تماس بگیرید:

09128421890  (سعید قاسمی)